Armada: Venetië. Een literaire caleidoscoop

12 januari verscheen weer een nummer van Armada. Tijdschrift voor wereldliteratuur. Dit nummer 57 heeft als thema 'Venetië. Een literaire caleidoscoop' en bevat bijdragen van Linda Pennings (gastredacteur), Joost Divendal, Paul van Heck, Julie-Marthe Cohen, Walter Geerts Els Naaijkens, Dennis Kersten, Thijs Pollmann, Willem G. Weststeijn, Ronald de Rooy en Luc de Voldere, proza van Cyrpian Norwid en Italo Calvino, poëzie van Vera Pavlova, en teksten over Ezra Pound, Henry James, Thomas Mann, Joseph Brodsky en Tiziano Scarpa.

Inhoud

Linda Pennings
Het (on)zichtbare Venetië. Een woord vooraf 
Joost Divendal
De spiegel van Venetië. Reizen door de gedroomde stad 
Martin da Canal
Les Estoires de Venise. Inleiding, keuze en vertaling Paul van Heck 
Julie-Marthe Cohen
'Io abito in Ghetto Vecchio in casa mia propria'. Het Venetiaanse getto en zijn bewoners 
Walter Geerts
Carlo Goldoni of Venetiës 'fluwelen' Verlichting proza Cyprian Norwid
Menego; een dagboekblad.
Vertaling Arent van Nieukerken 
Els Naaijkens
Ezra Pounds mythische Venetië 
Dennis Kersten
Een Venetiaanse sleutelscene. Feit en fictie in levensbeschrijvingen van Henry James
Thijs Pollmann
De openbaring van een kunstenaarschap. Over De dood in Venetië van Thomas Mann proza
Italo Calvino
Venetië: archetype en utopie van de waterstad.
Inleiding en vertaling Linda Pennings 
Willem G. Weststeijn '
De golven van passerende boten tegen mijn raam'. Joseph Brodsky en zijn Venetië 
Ronald de Rooy
Het intimiderende Venetië van Tiziano Scarpa 
Luc de Voldere
Contra Venezia passatista! 
poezië Vera Pavlova, een seksuele revolutionaire.
Inleiding, keuze en vertaling Willem G. Weststeijn

Het (on)zichtbare Venetië. Een woord vooraf - Linda Pennings

‘Elke keer als ik een stad beschrijf zeg ik iets over Venetië.' Zo bekent Marco Polo, in Italo Calvino's Onzichtbare steden, dat alle beschrijvingen waarmee hij keizer Kublai Kan informeert over de steden van diens onafzienbare rijk, op zijn geboorteplaats Venetië zijn geinspireerd. ‘Om de kwaliteiten van andere steden te kunnen onderscheiden, moet ik uitgaan van een eerste stad die impliciet blijft. Voor mij is dat Venetië.'
Blijft in Calvino's boek Venetië onzichtbaar, doorgaans is het juist zijn onmiskenbare zichtbaarheid die de stad een hoofdrol bezorgt in de beeldende kunst, in de film, in de literatuur. Zijn er herkenbaarder vormen en lijnen dan die van de gondels, de maskers, de grachten, de bruggen, kades en paleizen van Venetië? Waar zijn de kleuren zo rijkgeschakeerd als in deze stad?
De Italiaanse schrijver Camillo Boito schetst in zijn ‘Venetiaanse novellen' deze overweldigende lust voor het oog: van de glinsterende mozaieken tot de troepen bedelende kinderen, van de iriserende spiegeling op het water tot de groenschakeringen op de stenen kades, van de exotische zeelui tot de bonte kleuren van een rouwstoet. Er is geen kunstenaar die niet probeert de stad in beelden te vangen, zegt Boito, die beschrijft hoe schilders met begerige ogen door de steegjes trekken, op zoek naar het ware beeld van de stad. Venetië is de stad van het oog, ook voor wat betreft de literatuur. Dat is wat Giorgio Bassani beweert wanneer hij in een essay van 1964 stelt dat Venetië vanwege zijn intrigerende uiterlijk altijd van buitenaf bekeken is. Het voyeurisme van talrijke schrijvers heeft de stad gereduceerd tot een lege schelp, tot een mooi lichaam zonder ziel. Volgens Bassani is slechts een enkeling erin geslaagd tot Venetiës werkelijkheid door te dringen.
Calvino's onzichtbare steden vormen tezamen een stad met ontelbare gezichten. Een stad die niet alleen zijn heden, maar ook zijn verleden en zijn toekomst bevat; een stad waarin elk element zijn tegenpool heeft en elke bevestiging zijn ontkenning; een stad die een andere gedaante heeft voor wie er komt en voor wie er weggaat, voor wie hem bewoont of voor wie er nooit was. Het beeld van deze stad dat uit de literatuur oprijst, kan niet anders dan veelvoudig zijn. In deze aflevering van Armada wentelt de caleidoscoop van Venetië langs schrijvers uit heden en verleden: van de grote klassieken tot verrassende ontdekkingen, van Martin da Canal, Carlo Goldoni, Ezra Pound, Henry James, Joseph Brodsky, Italo Calvino naar Thomas Mann, Marinetti en Tiziano Scarpa.

Bezoek ook vooral de nieuwe website van Armada,
www.armada-wereldliteratuur.nl.

Een exemplaar van het tijdschrift kan besteld worden bij
Athenaeum Boekhandel
Spui 14-16
1012 XA Amsterdam
020-5141460 (fax: 020-6384901)
info@athenaeum.nl