Wat is plagiaat?

Niet alle studenten zijn zich ervan bewust wat er precies onder plagiaat wordt verstaan.  

Plagiaat is, kort gezegd, het overnemen van andermans teksten, gegevens of ideeën zonder volledige bronvermelding.

Dat er sprake is van plagiaat bij het 'knippen en plakken' van andermans tekst, weten de meeste studenten wel. Maar het komt ook voor dat studenten zich onbedoeld schuldig maken aan plagiaat, door zonder juiste bronvermelding teksten uit bepaalde publicaties of andere bronnen te gebruiken.

Bij het schrijven van werkstukken tijdens de rechtenstudie wordt vaak gebruik gemaakt van gedachten en meningen van andere schrijvers. Daar is niets op tegen, zolang de bron en vindplaats van de oorspronkelijke tekst vermeld wordt. 

Bronvermelding

• De schrijver maakt duidelijk dat hij niet pronkt met andermans veren. Door een precieze vermelding van de gebruikte bron geeft hij aan dat bepaalde feiten en meningen niet van hemzelf afkomstig zijn.
• Door de precieze vermelding van de vindplaats kan de lezer controleren of de bron op de juiste wijze gebruikt is. Zo wordt bijvoorbeeld controleerbaar of de feiten en meningen op de juiste wijze zijn weergegeven en niet zijn aangepast aan het betoog van de gebruiker van de bron.

De bronvermelding geef je weer door het plaatsen van noten en het opstellen van een literatuurlijst. De precieze richtlijnen krijgt elke student uitgelegd in het eerstejaarsvak encyclopedie der rechtsgeleerdheid.

Citeren en parafraseren

Er is dus niets mis met het gebruiken van andermans werk als je zorgt voor een goede bronvermelding, maar er zijn ook regels voor het juiste gebruik van het onderzochte materiaal. Dat kan op twee manieren:

• het letterlijk citeren van een klein deel van de gebruikte tekst (citaat),
• het in eigen woorden weergeven van de gedachtegang en meningen van de geraadpleegde schrijvers (parafraseren).

Wees zuinig met het gebruik van citaten. Slechts wanneer door een citaat iets aan de tekst wordt toegevoegd dat onontbeerlijk is, heeft een citaat echt een functie. Het is uiteraard niet geoorloofd om citaten van derden zodanig uit hun context te halen dat ze een andere betekenis krijgen dan ze oorspronkelijk hadden. Ook ‘selectief' citeren is niet toegestaan, dat wil zeggen uit een bepaalde passage mogen niet alleen die stukjes overgenomen worden die passen binnen het betoog.

Een veelvoorkomende misvatting is dat bronvermelding alleen nodig is bij citaten. Dat is onjuist. Bronvermelding is eveneens noodzakelijk als je een gedeelte van een tekst parafraseert en mag alleen achterwege gelaten worden als het gaat om feiten en meningen die gemeengoed geworden zijn.

Zonder bronvermelding citaten gebruiken of geparafraseerde tekst opnemen is plagiaat. Hetzelfde geldt als niet de tekst, maar wel de structuur van een (deel van een) publicatie zonder bronvermelding is overgenomen. Het argument dat de gebruikte passages perfect zijn en niet vallen te verbeteren is geen excuus; onbekendheid met de toepasselijke wetenschappelijke en maatschappelijke normen evenmin. Bij twijfel dien je de begeleider te raadplegen of je het bronnenmateriaal op een bepaalde manier mag verwerken.

Samenvattend:

• Zet een citaat altijd tussen aanhalingstekens en vermeld de bron op adequate wijze. 
• Je mag teksten van anderen niet redigeren of parafraseren en het presenteren als je eigen werk. Als je parafraseert, vermeld dan steeds de bron door middel van een noot. Geef daarin de precieze vindplaats aan, zodat je gebruik controleerbaar is
• Ideeën van anderen mag je nooit, ook niet in je eigen woorden, toeschrijven als afkomstig van jezelf.