Achtergrond

In oktober 2008 bleek door de invoering van een nieuw universitair allocatiemodel, in combinatie met hogere lasten en tegenvallende prestaties op studiepunten en diplomarendementen, een structurele bezuiniging op de FGw-begroting onvermijdelijk. Het nieuwe universitaire allocatiemodel was noodzakelijk omdat de UvA uit de pas liep met het Rijksallocatiemodel en daardoor aanzienlijke tekorten dreigden te ontstaan. Het Faculteitsbestuur heeft een bezuinigingsplan opgesteld in overleg met onderzoeksdirecteuren, afdelingsvoorzitters en onderwijsdirecteuren. Dit plan is verder besproken met de facultaire medezeggenschapsorganen (OR en FSR). Eind februari 2009 wordt het plan aan het College van Bestuur voorgelegd. In de begeleidende brief wijst het Faculteitsbestuur nadrukkelijk op de moeite die de faculteit heeft met de bezuinigingsopdracht, zeker gezien de goede prestaties op het gebied van onderwijs en onderzoek van de afgelopen jaren.
Het herziene financiële perspectief zal verwerkt worden in het bestuursconvenant tussen FGw en College van Bestuur.

Kern van de bezuinigingen

In het plan, dat hieronder op punten wordt toegelicht, wordt in ieder geval tegemoet gekomen aan de uitdrukkelijke wens van velen om deze bezuinigingen uit te voeren zonder gedwongen ontslagen en zonder opleidingen te schrappen. Een deel van de oplossing wordt gezocht in het verhogen van de inkomsten. Een ander deel in bezuinigingen op voorzieningen, zoals ruimte en apparatuur. Daarnaast is vooral gezocht naar maatregelen die de efficiëntie van het onderwijsaanbod verhogen en die de uitgaven voor personeel alleen tijdelijk bevriezen. Natuurlijk zijn wij niet blij met deze bezuinigingen, maar we hebben geprobeerd de schaarste zo fair mogelijk te verdelen. Tegenover dit bezuinigingsplan staat als lichtpuntje dat we onlangs de mogelijkheid hebben gekregen om op basis van een investeringsplan een beroep te doen op de gelden die beschikbaar worden gesteld door OCenW via het Regieorgaan Duurzame Geesteswetenschappen (ook wel bekend als 'de commissie Cohen').

De maatregelen in het kort

Hieronder volgt een opsomming van de maatregelen die de meerjarenbegroting van de FGw op korte en lange termijn sluitend moeten krijgen.Maatregel 1 t/m 3 betreffen het verhogen van de facultaire inkomsten (baten); maatregel 4  t/m 13 gaan om het bevriezen van personele kosten in onderwijs en onderzoek; maatregel 12 t/m 17 omvatten reducties op voorzieningen; en maatregel 18 t/m 20 betreffen lange termijn besparingen door een efficiëntere inrichting van de onderwijsorganisatie. Elk van deze maatregelen is voor en door de bestuurders verder uitgewerkt en met cijfers onderbouwd.

1. Verhoging van het aantal gerealiseerde studiepunten

Een deel van de bekostiging van faculteiten is gebaseerd op studiepunten (naast diploma's, promoties en overige componenten). Het gemiddeld aantal studiepunten per student is tegen de verwachting in gedaald; deze dalende trend in slagingspercentages willen we zorgvuldig analyseren en keren. Verder blijkt de faculteit ook vergoeding van behaalde studiepunten mis te lopen omdat de punten niet altijd tijdig worden ingevoerd in Pontifex. De FGw gaat ervoor zorgen dat het aantal behaalde studiepunten weer op peil komt en dat een zorgvuldiger registratie plaatsvindt.

2. Strikte naleving registratie diploma’s

Ook de administratie van behaalde diploma's  loopt niet synchroon met de bekostigingstermijnen van de overheid en van de UvA. Aangezien vanaf 2009 elk diploma meetelt in de financiering van de faculteit, moeten we ervoor zorgen dat er de regels voor het aanvragen en registreren van diploma's worden opgesteld en dat die ook worden nageleefd door studenten en docenten.  Nadere informatie hierover volgt binnen enkele weken.

3. Verrekening integrale kosten

Facultaire medewerkers worden vaak ingezet bij andere faculteiten en instituten van de UvA, of bij instellingen buiten de UvA. In het verleden werden hiervoor niet altijd integrale kosten doorberekend. De FGw zal voortaan wel zoveel mogelijk de integrale kostprijs berekenen voor inzet van haar medewerkers in onderwijs of onderzoek buiten de faculteit. Dit zal leiden tot verhoging van de baten.

4. Vacaturestop voor vaste aanstellingen

Binnen de FGw geldt al de regel dat 20% van alle formatie alleen op tijdelijke basis kan worden ingevuld, met als doel flexibiliteit in de personele bezetting te houden. Voor 2009 geldt aanvullend als maatregel dat vacatures die passen binnen het kader van de Indicatieve Formatie (zie 5) alleen op tijdelijke basis zullen worden ingevuld. Let wel: dat betekent dat de FGw ook dit voorjaar zal adverteren (in maart), maar dan uitsluitend voor tijdelijke plaatsen.

5. Bevriezing en herijking indicatieve formatie

Sinds 2006 werkt de FGw met een vaste kaderstelling voor afdelingen, een hoeveelheid fte waarmee de afdelingen het onderwijsaanbod moeten bemensen. Deze 'Indicatieve Formatie' (IF) kan gegeven de huidige financiële middelen niet aangepast worden naar rato van groei van onderwijsactiviteiten. Omdat de afdelingen niet allemaal even hard gegroeid zijn, heeft het bestuur toch op basis van die relatieve toename een herijking willen toepassen. Bij deze herijking zijn gerealiseerde studiepunten in de afgelopen twee jaar meegewogen, inclusief die voor duale en onderzoeksmasters. Het resultaat is vervolgens gedempt met 50% om een afdeling niet met te snel afnemende bezetting te confronteren. Dit betekent voor sommige afdelingen een kleine verruiming van de formatie en voor anderen een lichte krimp.
Voor de obp-bezetting wordt een normering uitgewerkt die met deze herijking in overeenstemming is. De totale obp bezetting, dus inclusief het faculteitsbureau, volgt qua formatie de wp-formatie.

6. Onderwijsknelpunten opvangen binnen de kaderstelling

In de afgelopen jaren werd voor zogeheten 'knelpunten' extra personeel ingezet bovenop de kaderstelling (IF). Vanaf 2009-10 worden deze knelpunten niet meer toegekend en zal het hele onderwijsaanbod gefinancierd moeten worden uit de toegekende IF. Waar mogelijk zal de efficiëntie van het huidige onderwijsaanbod worden vergroot, waar nodig zal het aanbod worden ingeperkt.  Het initiatief hiertoe ligt in principe bij de opleidingen zelf, het afdelingsbestuur heeft de bevoegdheid hierin besluiten te nemen.

7. Inzetten tweede- en derde geldstroom onderzoekers voor onderwijs

Sinds dit jaar geeft NWO de mogelijkheid om promovendi en postdocs die bij de FGw werken op basis van bv. gelden uit de Vernieuwingsimpuls of de vrije competitie, voor maximaal 25% in te zetten in het onderwijs van de faculteit. Omdat het inzetten van deze jonge onderzoekers ook bevorderlijk kan zijn voor hun carrièreperspectief, wil de FGw hen stimuleren een bijdrage te leveren aan het reguliere onderwijsprogramma.

8. Werkbare urennorm van 1680 uren per jaar

De UvA hanteert op basis van de CAO voor obp en wp een norm van 1680 werkbare uren per jaar op basis van fulltime equivalent. Op dit moment hanteert de faculteit daarentegen een norm van 1650 uren per jaar, onder de voorwaarde dat ouderschapsverlof en bijzonder verlof hierin zijn verdisconteerd. FGw gaat nu over op de UvA-norm, met dien verstande dat de vervanging van ouderschaps- en bijzonder verlof voortaan buiten de indicatieve formatie valt (en dus voor rekening van de faculteit komt).

9. Terugdringen overbezetting Taal- en Letterkunde

Ondanks de 3,1 miljoen euro die het CvB jaarlijks de afdeling Taal- en Letterkunde extra toekent, en die verdisconteerd is in de IF van de afdeling, is er nog steeds sprake van een overbezetting in (onderdelen van) deze afdeling. De komende convenantsperiode stromen verschillende medewerkers van de afdeling Taal-en Letterkunde uit. Deze vacatures zullen in principe niet worden ingevuld.

10. Bevriezen van reguliere promotieplaatsen 2009-2010

In 2009 en 2010 worden geen reguliere promotieplaatsen vrijgegeven. Wel wordt de helft van deze financiële middelen toegekend aan de onderzoeksinstituten ter matching en stimulering van promoties uit de tweede en derde geldstroom, met als doel het aantal promoties op peil te houden.

11. Geen geld voor facultaire onderzoekszwaartepunten

Conform de afspraken in het centraal bestuurlijk overleg zijn onderzoekszwaartepunten aangewezen. In 2009 en 2010 wordt alleen bijgedragen aan het universiteitsbrede zwaartepunt (Cognitie), maar kunnen geen middelen vrijgemaakt worden voor de ontwikkeling van facultaire zwaartepunten. In 2010 beslist het Faculteitsbestuur in de begrotingsvoorbereiding of er alsnog geld beschikbaar komt voor de andere onderzoekszwaartepunten.

12. Tijdelijke bevriezing herbezetting leerstoelen.

Het Faculteitsbestuur kondigt een tijdelijke vacaturestop af voor gewone leerstoelen per 1 januari 2009 (tot 1 januari 2011). Een uitzondering hierop geldt voor een aantal lopende procedures. Bij opvulling met een interne kandidaat in de lopende procedures kan de vrijgekomen formatieplaats worden herbezet op tijdelijke basis als de indicatieve formatie van de afdeling daar ruimte voor biedt.

13. Verminderen reguliere hoogleraarsformatie

In het voorjaar van 2009 wordt een nieuw leerstoelenplan opgesteld dat voorziet in een reductie in de reguliere kaderstelling van ongeveer 20% naar 15% van de totale formatie. Voor een deel van deze reductie wil het faculteitsbestuur tijdelijke, prestatiegebonden leerstoelen instellen die op den duur kunnen leiden tot structurele posities (zgn tenure track posities).

14. Terugbrengen vierkante meters

Volgens de huidige huisvestingnormen van de universiteit is de FGw op dit moment 8.628 m2 te ruim gehuisvest. Het faculteitsbestuur streeft ernaar binnen een jaar met 10% op de huidige vierkante meters te bezuinigen.

15. Reduceren ICT-voorzieningen

Het IC berekent kosten door aan de FGw voor pc's, netwerkprinters en extra opslagcapaciteit. Reductie van deze aantallen, gelieerd aan het aantal werkplekken, levert een forse kostenvermindering op.

16. Versobering catering

Het Faculteitsbestuur besluit de catering sterk te versoberen. Voor overleggen niet langer dan 2 uur wordt geen catering meer besteld. Overigens is de faculteit gebonden aan de raamovereenkomst tussen UvA en Sorbon, die geen ruimte laat voor goedkopere alternatieve catering. De faculteit zal er bij het College op aandringen om deze overeenkomst niet te verlengen.

17. Niet vervangen meubilair

Het bedrag dat in de begroting bestemd was voor achterstallige vervanging meubilair (zoals van zaal 1.01 in het Bungehuis) wordt geschrapt.

18. Bredere labels BA en MA

De FGw heeft een groot aantal opleidingslabels waardoor het onderwijsaanbod sterk is versnipperd en waardoor bovendien de kosten van visitatie en accreditatie onevenredig hoog zijn in verhouding tot andere faculteiten. In samenspraak met de zusterfaculteiten streeft de FGw naar bredere opleidingslabels waardoor de kosten van de organisatie en coördinatie sterk verminderen en waardoor men een flexibeler onderwijsaanbod kan realiseren.

19. Geen nullast op opleidingsniveau

De faculteit wil haar brede karakter behouden en het huidige aanbod aan disciplines handhaven, maar ziet mogelijkheden om in de onderwijsprogrammering meer efficiëntie te bereiken. Daarom zal een nieuwe, meer gedifferentieerde normering van onderwijstijd worden uitgewerkt die meer recht doet aan de verschillen in benodigde onderwijsinzet tussen grote en kleine groepen, en die een hoger rendement bevordert.

20. Afspraken zusterfaculteiten t.a.v. sectorplan en onderzoeksmasters

Het huidige sectorplan Letteren wordt niet alleen gehandhaafd maar verder uitgebreid, waardoor het aanbod aan voorzieningen (conform de eis van de Commissie Cohen) niet alleen op peil blijft in Nederland, maar ook betaalbaar wordt door goede afspraken over het aanbod tussen de faculteiten onderling. Dit geldt met name ook op het vlak van de onderzoeksmasters, die nu vaak te kleinschalig zijn om per universiteit op het gewenste niveau te houden.

Tot slot

Wij begrijpen heel goed dat dit pakket bezuinigingsmaatregelen offers vraagt van iedereen en dat deze operatie niet zonder pijn zal verlopen. Toch willen we nogmaals benadrukken dat we op deze wijze in de komende twee jaar gedwongen ontslagen, het schrappen van opleidingen en van onderzoekstijd voorkomen. Bij de huidige stand van financiering en bij uitvoering van de getroffen maatregelen is de begroting van de Faculteit in 2010 weer op orde. We hopen dan ook dat we op de inzet van alle facultaire medewerkers kunnen rekenen bij de uitvoering van deze maatregelen. In de komende weken zullen in veel afdelingen de gesprekken voor de onderwijstaakverdeling voor het komende jaar plaats vinden. Het bestuur van de faculteit hoopt dat voor dit plan en de bijbehorende maatregelen begrip leeft bij de medewerkers.

Namens het Faculteitsbestuur,
José van Dijck, decaan
Liduine Bremer, directeur bedrijfsvoering