1e verslag, november 2006

Een stukje Berlijn

Een aantal maanden gelden werd ik geselecteerd voor de Excellent beurs, die mij het recht geeft op een jaar studeren aan de Freie Universität Berlin (FU). Ik ben inmiddels al twee maanden in Berlijn. Mijn kamer van de FU bevindt zich in een studentenflat in het zuiden van de stad. Er wonen voornamelijk internationale studenten. Het is eigenlijk erg praktisch aangezien ik mijn eigen kamer met keuken bezit. Wanneer ik of iemand anders behoefte heeft aan gezelschap, kloppen we gewoon even bij elkaar aan.
Vooral in het begin ben ik veel bezig geweest met allerlei regelingen en formaliteiten, waar ik zo langzamerhand mee klaar ben. Ik had verwacht dat het gehele proces om hier te komen wonen en studeren erg soepel zou verlopen. Zoals zoveel internationale studenten dat dachten waren we voorbereid op een goed geordend systeem naar het idee van de ‘’Deutsche Pünktlichkeit’’. Het tegenovergestelde daarvan was echter eerder het geval. Studenten renden van hot naar her en stonden uren in de rij om de inschrijving en het ‘’Semester-ticket’’ voor het openbaar vervoer geregeld te krijgen.

Op het moment dat de eerste cursusweek van start ging, hoopte ik op iets meer duidelijkheid wat betreft mijn vakken, maar het systeem hier is totaal anders als dat aan de UvA. Het is hier aan de FU  - volgens het oude systeem - de bedoeling dat je bij aanvang een groot aantal cursussen bezoekt om een idee te krijgen van de inhoud van het vak. Vervolgens maak je een keuze uit dat wat je het meest interesseert en dat plan je in voor het eerste semester. Aangezien het BA/MA systeem is hier pas sinds ruim twee jaar is ingevoerd, volg ik hier op het moment vakken van de doctorale studiegang.
 Het aanbod aan cursussen in het bereik pedagogische wetenschappen is erg groot, maar het kost wat tijd om uit te vinden welke vakken het beste aansluiten bij de Bachelorcursussen die ik in Nederland heb gevolgd. Aan de UvA is de opleiding voornamelijk gericht op onderzoek of  orthopedagogiek; aan de FU is het aantal richtingen echter een stuk gevarieerder. Zo is er een leerweg die zich gespecialiseerd heeft in kleinkindpedagogiek of de optie om leraar/lerares te worden in het basisonderwijs (dat waar bij ons normaal gesproken de Pabo voor van toepassing is). De focus ligt hier niet voornamelijk op counseling, gesprekstherapie en interventie, dus het kost wat tijd om uit te zoeken welke cursussen er zijn die goed aansluiten bij de Bachelor aan de UvA. Ik volg op dit moment een cursus waarbij we een heel semester therapeutische technieken door middel van rollenspellen praktiseren. Dit is erg leuk en een goede voorbereiding op de praktijk. Daarnaast neem ik deel aan een intensieve cursus waarbij ik met twee andere deelnemers een casus krijg om die vervolgens te behandelen. Het geeft de mogelijkheid tot het diagnosticeren, het afnemen van tests en het voeren van gesprekken met ouders en kind. Iedereen die graag in Berlijn zou willen studeren voor een extra studiejaar, kan ik aanraden zo snel mogelijk te gaan, aangezien je in de laatste fase van het oude studiesysteem nog de mogelijkheid hebt uit alle vakken te kiezen. Het Bachelorsysteem is veel meer gestructureerd.

Het hoofdgebouw van de universiteit is erg groot en een goede representatie van de stad Berlijn. Wanneer je hier een half uur onderweg bent om ergens te komen, is het nog relatief dichtbij. Het openbaar vervoer is hier gelukkig erg goed georganiseerd.
De stad Berlijn zelf is echt geweldig! Zeker in de maand oktober is het erg mooi om te zien hoe het beeld van de stad verandert. Berlijn heeft erg veel groen, dat tijdens de herfst de meest prachtige kleuren krijgt. Onderweg in de bus kun je genieten van het uitzicht op de mooie oude huizen en de paden vol met verkleurde bomen. Ook rondom de universiteit ligt een groot veld waar studenten tijdens het mooie weer komen om te studeren of te kletsen.

De ervaring hier als ‘directuitwisselingsstudent’ te zijn is geweldig en geeft je de kans tijdens de eerste introductiedagen een hoop andere internationale studenten te leren kennen. Wanneer je een beetje open bent, leg je al snel contacten. Ik heb tot nu toe voornamelijk erg veel Griekse studenten leren kennen met wie ik dingen heb ondernomen. Interessant is dat deze studenten op de een of andere manier al erg snel behoefte hadden contacten te leggen met studenten uit hun eigen cultuur. Om eerlijk te zijn heb ik hier tot nu toe nog geen enkele Nederlandse student gezien; wat vreemd is aangezien het zo dichtbij is. Maar juist in de omgang met buitenlandse studenten, krijg je een beter beeld van hun omgangscultuur en dat is een erg leuke ervaring.
 Van veel internationale studenten die ik tot nu toe heb gesproken, hoorde ik dat ze het niet zo eenvoudig vonden contacten te leggen met de Duitse studenten. Ik persoonlijk had naar aanleiding van mijn ervaringen met de Duitsers die ik ken, ook verwacht dat ze erg open zouden zijn. De Duitse studenten zijn behulpzaam als je ze wat vraagt, maar vrij terughoudend. Ze zullen je niet zo snel vragen naar hoe het je als buitenlandse student bevalt aan de FU. Natuurlijk zijn dit eerste impressies en geldt dit niet voor iedereen, maar het was opvallend hoeveel internationale studenten hier op wezen. Wie weet verandert dit naarmate je hier wat langer studeert.

Wat betreft het uitgaansleven en de voorzieningen, is Berlijn een erg rijke stad. Op het gebied van cultuur zijn er erg veel musea en galerijen. Ik zelf heb tot nu toe het Guggenheim bezocht en de Neue National Galerie, maar uiteraard zijn er nog veel meer opties.
Het uitgaansleven in Berlijn is erg omvangrijk omdat er voor ieder wat wils is. Er zijn vele Bars en Clubs in verschillende stijlen. In een aantal van de clubs kom je puur om te dansen, maar er zijn er ook een heleboel waar je onder het genot van een drankje en muziek lekker met elkaar kunt kletsen. Ik persoonlijk vond het super ‘Das Felix’ te bezoeken, één van de fancy clubs ingericht in een stijl a là ‘James Bond’. Er heerst een dress-code en er komen mensen van verschillende leeftijdsgroepen.
 Drankjes zijn over het algemeen betaalbaar en vooral het eten is erg goedkoop. Je kunt hier goed eten en lunchen voor een betaalbare prijs. Je zou denken dat er iets niet klopt aan de spaghetti die je hier al voor 1,80 euro kunt bestellen, maar dat is niet het geval. Althans…niet dat ik weet. Een betaalbare stad voor studenten dus!

Al met al biedt het studenten- en stadsleven van Berlijn een hoop mogelijkheden. Ik sta er voor honderd procent achter de stap te hebben genomen hier naar toe te komen. Niet alleen door het uitbreiden van mijn kennis, maar ook door de vele nieuwe contacten die ik hier tot nu toe al heb kunnen leggen. Daarbij is het een erg leerzame ervaring eens voor niemand verantwoordelijk te zijn behalve voor jezelf. Ik kan iedereen aanraden gedurende een bepaalde tijd in het buitenland te gaan studeren. Zo nu en dan herinner ik mezelf er aan hoe blij ik kan zijn dat ik de kans heb dit nu te kunnen doen. Wanner je twijfelt en moeite hebt de stap te nemen naar het buitenland te gaan, kan Berlijn de overweging waard zijn aangezien het zeker een geheel andere cultuur van studeren en leven is, maar dichtbij genoeg is om zo nu en dan naar huis te gaan wanneer je het moeilijk hebt. Toch is het zo dat je sneller went dan je denkt. Ik voel me na twee maanden al behoorlijk ingeburgerd en merk hoe snel de tijd eigenlijk voorbij gaat. Het feit dat ik hier in ieder geval voor een jaar ben, geeft me de mogelijkheid nog meer van de stad te proeven dan dat ik dat zou kunnen doen wanneer ik maar voor één semester zou zijn gekomen■

Groetjes uit Berlijn,

Noël Paap, 30-11-2006